ଇସ୍ରୋର PSLV-C62 ମିଶନ ବିଫଳ; କକ୍ଷପଥରେ ପହଞ୍ଚିପାରିଲା ନାହିଁ ଅନ୍ୱେଷା ଉପଗ୍ରହ
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ (ସଂକେତ ଟିଭି): ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂଗଠନ (ଇସ୍ରୋ)ର ୨୦୨୬ ମସିହାର ପ୍ରଥମ କକ୍ଷପଥ ମିଶନ PSLV-C62 ବିଫଳ ହୋଇଛି । ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ଶ୍ରୀହରିକୋଟାରେ ଅବସ୍ଥିତ ସତୀଶ ଧାୱନ ମହାକାଶ କେନ୍ଦ୍ରର ପ୍ରଥମ ଲଞ୍ଚ ପ୍ୟାଡରୁ ଆଜି ସକାଳ ୧୦.୧୮ ଘଟିକାରେ ଏହି ରକେଟ୍ ସଫଳଭାବେ ଉତ୍କ୍ଷେପଣ ହୋଇଥିଲା । ଏଥିରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଗବେଷଣା ଏବଂ ବିକାଶ ସଂଗଠନ (DRDO) ଦ୍ୱାରା ବିକଶିତ ହାଇପରସ୍ପେକ୍ଟ୍ରାଲ୍ ପୃଥିବୀ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ଉପଗ୍ରହ ‘ଅନ୍ୱେଷା’ (EOS-N1) ସହିତ ମୋଟ ୧୫ଟି ଉପଗ୍ରହ ଥିଲା ।
ତେବେ, ଉତ୍କ୍ଷେପଣର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ସୁଚାରୁ ଅଗ୍ରସର ହେଉଥିବା ବେଳେ ରକେଟ୍ର ତୃତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଏକ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ଅସୁବିଧା ଦେଖାଦେଇଥିଲା । ଇସ୍ରୋ ମୁଖ୍ୟ ଭି ନାରାୟଣନ୍ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ଅସୁବିଧା ଯୋଗୁଁ ରକେଟ୍ ଏହାର ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଉଡ଼ାଣପଥରୁ ବିଚ୍ୟୁତ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ଫଳସ୍ୱରୂପ, ମୁଖ୍ୟ ‘ଅନ୍ୱେଷା’ ଉପଗ୍ରହ ସହିତ ଅନ୍ୟ ଉପଗ୍ରହଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାପିତ ହେବାର କକ୍ଷପଥରେ ପହଞ୍ଚିପାରିଲେ ନାହିଁ । ଇସ୍ରୋ ଏହି ଅସଙ୍ଗତିର ଏକ ବିସ୍ତୃତ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଆରମ୍ଭ କରିଛି ।
ଏହି ମିଶନରେ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସ୍ଥିତ ସିଭି ରମଣ ଗ୍ଲୋବାଲ ୟୁନିଭର୍ସିଟି ଏବଂ ଧ୍ରୁବ୍ ସ୍ପେସ୍ର ସହଭାଗିତାରେ ନିର୍ମିତ CGUSAT-1 ନାମକ ଏକ ଉପଗ୍ରହ ମଧ୍ୟ ଥିଲା । ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା ଏବଂ ଜରୁରୀକାଳୀନ ସମୟରେ ଯୋଗାଯୋଗ ପାଇଁ ଉପଯୋଗୀ ଏହି ଉପଗ୍ରହଟି ପୂର୍ବ ଭାରତର କୌଣସି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ତରଫରୁ ପ୍ରଥମ ନିଜସ୍ୱ ଉପଗ୍ରହ ଥିଲା । ମିଶନ ବିଫଳତା ଯୋଗୁଁ ଏହା ମଧ୍ୟ କକ୍ଷପଥରେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିଲା ନାହିଁ ।
‘ଅନ୍ୱେଷା’ ଉପଗ୍ରହଟି ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତର ଦୃଷ୍ଟି ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା । ଏହା ହାଇପରସ୍ପେକ୍ଟ୍ରାଲ୍ ଇମେଜିଂ ମାଧ୍ୟମରେ ଶତ୍ରୁ ଗତିବିଧି ଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଜର ରଖିବା ସହ ସୀମା ଅତିକ୍ରମଣ ଉଦ୍ୟମକୁ ବିଫଳ କରିବାର କ୍ଷମତା ରଖିଥିଲା । ଏହା ବ୍ୟତୀତ କୃଷି, ନଗର ମାନଚିତ୍ରଣ ଏବଂ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ଭଳି ନାଗରିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ବହୁଳ ବ୍ୟବହାର ଥିଲା ।
PSLV ଇସ୍ରୋର ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ଲଞ୍ଚ ଯାନ ଭାବରେ ଖ୍ୟାତ, ଯାହା ଏଯାବତ୍ ୬୩ଟି ଉଡ଼ାଣ ସମାପ୍ତ କରିସାରିଛି । ଚନ୍ଦ୍ରୟାନ-୧, ମଙ୍ଗଳଯାନ, ଆଦିତ୍ୟ-ଏଲ୧, ଏବଂ ଆଷ୍ଟ୍ରୋସାଟ୍ ଭଳି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମିଶନଗୁଡ଼ିକୁ ସଫଳତାର ସହ କକ୍ଷପଥରେ ପହଞ୍ଚାଇଛି । ୨୦୧୭ ମସିହାରେ ଏକାଥରକେ ୧୦୪ଟି ଉପଗ୍ରହ ଉତ୍କ୍ଷେପଣ କରି ଏହା ଏକ ବିଶ୍ୱ ରେକର୍ଡ୍ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲା । ଏହି ପୃଷ୍ଠଭୂମିକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଆଜିର ବିଫଳତା ଏକ ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ଘଟଣା ବୋଲି ବିଶ୍ଳେଷକମାନେ ମତ ଦେଉଛନ୍ତି ।
ଏହି ଘଟଣା ଆସିବା ଆଗରୁ, ଗତ ଡିସେମ୍ବର ୨୪ ତାରିଖରେ ଇସ୍ରୋ ଆମେରିକାର AST ସ୍ପେସମୋବାଇଲ୍ ପାଇଁ ବ୍ଲୁବର୍ଡ ବ୍ଲକ-୨ ଯୋଗାଯୋଗ ଉପଗ୍ରହକୁ ସଫଳତାର ସହ ଉତ୍କ୍ଷେପଣ କରିଥିଲା । ସେହି ମିଶନରେ ଉପଗ୍ରହକୁ ସଠିକ୍ କକ୍ଷପଥରେ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଏହାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଫଳ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା ।
