ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ କଡ଼ା ଟିପ୍ପଣୀ: ଫର୍ମ-୬ ବଦଳାଇପାରିବେ ନାହିଁ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ(ସଂକେତ ଟିଭି): ଦିଲ୍ଲୀ ଭୋଟର ତାଲିକାର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପୁନଃନିରୀକ୍ଷଣ (SIR) ମାମଲାରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ବୁଧବାର ଭାରତର ନିର୍ବାଚନ କମିଶନଙ୍କୁ ଏକାଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛନ୍ତି। ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତ, ଜଷ୍ଟିସ ଜୟମାଲ୍ୟା ବାଗଚି ଏବଂ ଜଷ୍ଟିସ ଭି ମୋହନାଙ୍କ ଖଣ୍ଡପୀଠ କହିଛନ୍ତି ଯେ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ SIR ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଫର୍ମ-୬, ଫର୍ମ-୭ ଓ ଫର୍ମ-୮ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।

ଶୀର୍ଷ ଅଦାଲତ ପଚାରିଛନ୍ତି, ଚିଠା ଭୋଟର ତାଲିକାରୁ ବାଦ ପଡ଼ିଥିବା ୪୩ ଲକ୍ଷ ମତଦାତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁମାନଙ୍କ ନାମ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କିମ୍ବା ଅନୁପସ୍ଥିତ ଶ୍ରେଣୀରେ ରଖାଯାଇଛି, ସେମାନଙ୍କ ନାମ ଯୋଡ଼ିବା ପାଇଁ ଫର୍ମ-୬ ଭରିବା ପାଇଁ କାହିଁକି କୁହାଯାଉଛି? କାରଣ ଏହି ଫର୍ମ ନୂଆ ମତଦାତାଙ୍କ ନାମ ପଞ୍ଜିକରଣ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ। କିନ୍ତୁ କାଟିଥିବା ମତଦାତା ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ଅଛନ୍ତି।

ଖଣ୍ଡପୀଠ କହିଛି, ଭୋଟରମାନେ ନିଜ ନାମ ତାଲିକାରେ ଯୋଡ଼ିବା ପାଇଁ ନିର୍ବାଚନ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିବେ ବୋଲି ଅପେକ୍ଷା କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ନିଜେ ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିବା ଉଚିତ। ଦିଲ୍ଲୀରେ ଜୀବିକା ପାଇଁ ବହୁ ଲୋକ ଗୋଟିଏ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଅନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳକୁ କିମ୍ବା ଗୋଟିଏ ସହରରୁ ଅନ୍ୟ ସହରକୁ ଯାତାୟାତ କରୁଥିବାରୁ ଏପରି ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ ବୋଲି କୋର୍ଟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ।

କୋର୍ଟଙ୍କ ମତରେ, ଜଣେ ଭୋଟର ମାସେ କିମ୍ବା ଦୁଇମାସ କାମରେ ବାହାରେ ରହିଲେ, ତାଙ୍କୁ ସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ବୋଲି ଧରିନେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଅସ୍ଥାୟୀ ଅନୁପସ୍ଥିତିକୁ ସ୍ଥାୟୀ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ସହ ସମାନ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ତେଣୁ ପୂର୍ବ ଠିକଣାରେ ନ ମିଳିବା ଆଧାରରେ ଭୋଟରଙ୍କୁ ତାଲିକାରୁ ବାଦ୍ ଦେବା ପୂର୍ବରୁ ଉପଯୁକ୍ତ ଯାଞ୍ଚ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।

ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଫର୍ମ-୬, ଫର୍ମ-୭ ଓ ଫର୍ମ-୮ର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଆଇନଗତ ଫର୍ମାଟ୍ ରହିଛି। ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଏହି ଫର୍ମଗୁଡ଼ିକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଫର୍ମ-୬ ସାଧାରଣତଃ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଭୋଟର ଭାବେ ପଞ୍ଜୀକରଣ କରିବା ନିମନ୍ତେ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଫର୍ମ-୮ ଠିକଣା ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସଂଶୋଧନ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ତେଣୁ ୨୦୨୬ର ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ଯେଉଁମାନଙ୍କ ନାମ ପୂର୍ବରୁ ଥିଲା, ସେମାନଙ୍କୁ ପୁନର୍ବାର ନୂଆ ଭୋଟର ଭାବେ ଆବେଦନ କରିବାକୁ କାହିଁକି କୁହାଯାଉଛି ବୋଲି ଖଣ୍ଡପୀଠ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଥିଲେ।

କୋର୍ଟ ଆହୁରି କହିଥିଲେ ଯେ ଏନ୍ୟୁମରେସନ୍ ଫର୍ମ ଦାଖଲ ହୋଇନଥିବା କାରଣରୁ କୌଣସି ଭୋଟରଙ୍କୁ ଚିରଦିନ ପାଇଁ ଭୋଟର ତାଲିକାରୁ ବାହାରେ ରଖାଯାଇପାରିବ କି ନାହିଁ, ତାହା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଶ୍ନ। ପୂର୍ବରୁ ପଞ୍ଜୀକୃତ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ନୂଆ ଭୋଟର ଭାବେ ଦର୍ଶାଇବା ଏକ ଗଠନମୂଳକ ଅସଙ୍ଗତି ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଖଣ୍ଡପୀଠ ମତ ଦେଇଥିଲେ। ଯେଉଁ ଭୋଟରଙ୍କ ଏନ୍ୟୁମରେସନ୍ ଫର୍ମ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ନାମ ଓ ପୂର୍ବ ଭୋଟର ପରିଚୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ତଥ୍ୟ ସହ ଏକ ତାଲିକା ପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ କୋର୍ଟ ଆୟୋଗକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି।

ଏହି ତାଲିକା ମତଦାନ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ସୁଲଭ ସ୍ଥାନରେ ଉପଲବ୍ଧ କରାଯିବା ସହ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଭୋଟରଙ୍କୁ ନିକଟସ୍ଥ ବୁଥ୍ ସ୍ତରୀୟ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କରିବାକୁ ସୂଚନା ଦେବା ଉପରେ ଖଣ୍ଡପୀଠ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ। ଏହାସହ ଫର୍ମ-୬ କେବଳ ନୂଆ ଭୋଟରଙ୍କ ପଞ୍ଜୀକରଣ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଏବଂ ଠିକଣା ବଦଳାଇଥିବା ପୂର୍ବରୁ ପଞ୍ଜୀକୃତ ଭୋଟରମାନେ ଫର୍ମ-୮ କିମ୍ବା ସମ୍ପୃକ୍ତ ଏନ୍ୟୁମରେସନ୍ ଫର୍ମ ଦାଖଲ କରିପାରିବେ ବୋଲି ସରଳ ଭାଷାରେ ସାର୍ବଜନୀନ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଜାରି କରିବାକୁ କୋର୍ଟ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ।

ଦିଲ୍ଲୀର SIR ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଦାବି ଓ ଆପତ୍ତି ଦାଖଲ କରିବାର ଶେଷ ତାରିଖ ଅକ୍ଟୋବର ୩୦ ରହିଥିବା ବେଳେ, ଏହି ସମୟସୀମା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି। ଦିଲ୍ଲୀରେ ତୁରନ୍ତ କୌଣସି ନିର୍ବାଚନ ନଥିବାରୁ ଏବେଠାରୁ ଶେଷ ତାରିଖ ଧାର୍ଯ୍ୟ ନ କରି ସମ୍ପୃକ୍ତ ଫର୍ମଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଜାରି ରଖିବାକୁ ଖଣ୍ଡପୀଠ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି। ଆବେଦନ ସହ ଦିଆଯାଉଥିବା ତଥ୍ୟ ଓ ଦସ୍ତାବିଜ୍ ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଇପାରିବ ବୋଲି କୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି।