ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଓ ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ ଗସ୍ତରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦି

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ (ସଂକେତ ଟିଭି): ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦି ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଓ ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡକୁ ନେଇ ୩ ଦେଶ ଗସ୍ତରେ ଯାତ୍ରା କରିଛନ୍ତି। ଜୁଲାଇ ୬ରୁ ୧୧ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହେବାକୁ ଥିବା ଏହି ଗସ୍ତର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଇଣ୍ଡୋ-ପାସିଫିକ୍ ଅଞ୍ଚଳର ସାମୁଦ୍ରିକ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକ ସହ ଭାରତର ସମ୍ପର୍କକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରିବା। ଗସ୍ତ ପୂର୍ବରୁ ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ବିବୃତ୍ତିରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ଯାତ୍ରା ତିନୋଟି ଦେଶ ସହ ଭାରତର ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ସକାରାତ୍ମକ ଗତିକୁ ଆହୁରି ଆଗକୁ ନେବ।

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦି କହିଛନ୍ତି, “ପୂର୍ବ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତ ମହାସାଗର ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ଓ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଏବଂ ପରେ ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ ଗସ୍ତ ଭାରତର ‘ଆକ୍ଟ ଇଷ୍ଟ’ ନୀତି, ‘ମହାସାଗର’ (MAHASAGAR) ଭିଜନ ଓ ଏକ ସ୍ୱାଧୀନ ଏବଂ ମୁକ୍ତ ଇଣ୍ଡୋ-ପାସିଫିକ୍ ପ୍ରତି ଆମର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରିବ।” MAHASAGAR (Mutual and Holistic Advancement for Security Across the Regions) ହେଉଛି ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳର ସୁରକ୍ଷା ଓ ସାମଗ୍ରିକ ବିକାଶ ପାଇଁ ଭାରତର ଦୃଷ୍ଟିଭଙ୍ଗୀ।

ଏହି ଗସ୍ତ ଏପରି ଏକ ସମୟରେ ହେଉଛି, ଯେତେବେଳେ ଇରାନ ସଂଘର୍ଷ ଓ ଆମେରିକାର ବାଣିଜ୍ୟ ଶୁଳ୍କ (ଟାରିଫ୍) ଯୋଗୁଁ ବିଶ୍ୱ ପରିସ୍ଥିତିରେ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଦେଇଛି ଏବଂ ଅନେକ ଦେଶ ବିକଳ୍ପ ସହଯୋଗୀ ଖୋଜୁଛନ୍ତି। ବିଶେଷକରି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ (Critical Minerals) ଭଳି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା (Supply Chain)କୁ ବିବିଧୀକରଣ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ପୂର୍ବ ଦିଗର ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସହ ସହଯୋଗ ବଢ଼ାଇବାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛି।

ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପ୍ରବୋୱୋ ସୁବିଆନ୍ତୋଙ୍କ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କ୍ରମେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଜୁଲାଇ ୬ରୁ ୮ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ଗସ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ମୋଦି କହିଛନ୍ତି, “୨୦୧୮ରେ ମୋର ପ୍ରଥମ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ଗସ୍ତ ସମୟରେ ଭାରତ ଓ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ସମ୍ପର୍କକୁ ‘ବ୍ୟାପକ କୌଶଳଗତ ଭାଗୀଦାରି’ (Comprehensive Strategic Partnership) ସ୍ତରକୁ ଉନ୍ନୀତ କରାଯାଇଥିଲା।” ଏଥିସହ ସେ କହିଛନ୍ତି, ସମ୍ପର୍କର ଉନ୍ନତି ପରେ ଏହା ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଗସ୍ତ। ୨୦୨୫ ଜାନୁଆରୀରେ ଭାରତର ଗଣତନ୍ତ୍ର ଦିବସ ଉତ୍ସବରେ ମୁଖ୍ୟ ଅତିଥି ଭାବେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପ୍ରବୋୱୋଙ୍କ ଭାରତ ଗସ୍ତ ପରେ ଏହି ଯାତ୍ରା ହେଉଛି।

“ଭାରତ ଓ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ମଧ୍ୟରେ ଦୃଢ଼ ସଭ୍ୟତାଗତ ଓ ଜନ-ଜନ ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି। ଏହି ଗସ୍ତ ଆମର ବହୁମୁଖୀ ଭାଗୀଦାରିର ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଆହୁରି ଗଭୀର କରିବ,” ବୋଲି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି। ଏହି ଗସ୍ତରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଓ ସାମୁଦ୍ରିକ ସହଯୋଗ କିପରି ଆଗକୁ ବଢ଼ିବ, ତାହା ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଆଲୋଚ୍ୟ ବିଷୟ ହେବ। ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ଭାରତଠାରୁ ବ୍ରହ୍ମୋସ୍ କ୍ରୁଜ୍ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ପ୍ରଣାଳୀ କ୍ରୟ କରିବା ନେଇ ଆଲୋଚନା କରୁଛି। ଏହି ଅବସରରେ ମୋଦି ଇଣ୍ଡୋନେସିଆରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ଭାରତୀୟ ସମୁଦାୟଙ୍କ ସହ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା କରିବେ। ସେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପ୍ରବୋୱୋଙ୍କ ସହ ୟୋଗ୍ୟାକାର୍ତ୍ତାସ୍ଥିତ ପ୍ରାମ୍ବାନାନ୍ ମନ୍ଦିର ପରିସର ପରିଦର୍ଶନ କରିବେ, ଯାହା ଦୁଇ ଦେଶର ଘନିଷ୍ଠ ସାଂସ୍କୃତିକ ସମ୍ପର୍କର ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ପ୍ରତୀକ।

ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ପରେ ମୋଦି ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଆନ୍ଥୋନି ଆଲ୍ବାନିଜଙ୍କ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କ୍ରମେ ମେଲବୋର୍ଣ୍ଣ ଗସ୍ତ କରିବେ। ସେ କହିଛନ୍ତି, “ଏହି ଗସ୍ତ ଆମର ବ୍ୟାପକ କୌଶଳଗତ ଭାଗୀଦାରିକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରିବ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଆଲ୍ବାନିଜଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନାରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଓ ସୁରକ୍ଷା, ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ପୁଞ୍ଜିନିବେଶ, ଶିକ୍ଷା, ଗତିଶୀଳତା (Mobility) ଏବଂ ଜନ-ଜନ ସମ୍ପର୍କକୁ ଆହୁରି ଆଗକୁ ନିଆଯିବ।”

ମେଲବୋର୍ଣ୍ଣରେ ସେ ପ୍ରବାସୀ ଭାରତୀୟଙ୍କ ସହ ମଧ୍ୟ ମିଶିବେ, ଯେଉଁମାନେ ଏହି କୌଶଳଗତ ଭାଗୀଦାରିର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ତମ୍ଭ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି। ଏହି ଗସ୍ତ ମାଧ୍ୟମରେ ଉଦୀୟମାନ ଓ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଯୁକ୍ତି, କ୍ରୀଡ଼ା ଏବଂ କ୍ରୀଡ଼ା ବିଜ୍ଞାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସହଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି।

ଗସ୍ତର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କ୍ରିଷ୍ଟୋଫର୍ ଲକ୍ସନଙ୍କ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କ୍ରମେ ଅକଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଗସ୍ତ କରିବେ। ମୋଦି କହିଛନ୍ତି, “୨୦୨୫ ମାର୍ଚ୍ଚରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଲକ୍ସନଙ୍କ ଭାରତ ଗସ୍ତ ପରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କରେ ଯେଉଁ ସକାରାତ୍ମକ ଗତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି, ଏହି ଗସ୍ତ ତାହାକୁ ଆହୁରି ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଆଗକୁ ନେବ।”

ସେ କହିଛନ୍ତି, ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହ ଆର୍ଥିକ, ବାଣିଜ୍ୟିକ ଓ ବ୍ୟବସାୟିକ ସହଯୋଗକୁ କିପରି ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି କରାଯିବ, ସେନେଇ ଆଲୋଚନା କରିବେ। ସେ ଆହୁରି କହିଛନ୍ତି ଯେ, ମୁକ୍ତ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି (Free Trade Agreement-FTA) ସ୍ୱାକ୍ଷର ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତ ଓ ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ବ୍ୟବସାୟିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରତିବଦ୍ଧ ହୋଇଛନ୍ତି।

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି, “ଭାରତ-ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ ସମ୍ପର୍କକୁ ପ୍ରବାସୀ ଭାରତୀୟମାନେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅବଦାନ ଦେଇଆସିଛନ୍ତି। ଏହି ଗସ୍ତରେ ଜୀବନର ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସଫଳତା ହାସଲ କରିଥିବା ଭାରତୀୟ ସମୁଦାୟର ଏକ ବିଶାଳ ସମାବେଶକୁ ସମ୍ବୋଧନ କରିବାକୁ ମୁଁ ଅପେକ୍ଷା କରିଛି।”